Een sex toy schoonmaken kost twee minuten: lauw water, zeep zonder parfum, laten drogen en een eigen zakje. De rest van deze pagina gaat over materialen, want de fout die een speeltje echt kapotmaakt, zit meestal in het verkeerde middel en niet in te weinig poetsen.
De vaste routine hieronder werkt voor de meeste toys. Daarna volgen een tabel per materiaal, een kort lijstje met wat je nooit moet doen, en een stukje over bewaren, dat ongemerkt meer speeltjes korter laat meegaan dan welke schoonmaakfout ook.
Na elk gebruik: vier stappen
- Meteen afspoelen. Lauw stromend water, voordat het glijmiddel opdroogt. Vers glijmiddel is in een paar seconden weg, opgedroogd glijmiddel wordt een plakkerig laagje.
- Wassen met zeep. Gewone zeep zonder parfum of kleurstof, ook in elke naad, ribbel en rand van de knopjes, en daarna alles goed afspoelen.
- Aan de lucht drogen. Dep het af met een schone handdoek en laat het op die handdoek liggen tot het helemaal droog is. Een speeltje dat vochtig de la in gaat, is waar schimmel en luchtjes beginnen.
- Apart opbergen. Een eigen stoffen zakje, uit de zon en weg van de verwarming.
Dat is de hele routine. Bijna elke vraag over onderhoud komt neer op een van deze vier stappen die werd overgeslagen, meestal het drogen.
Waarmee je elk materiaal wast
Materialen verschillen in hoe poreus ze zijn en hoe ze op warmte reageren. Niet-poreus siliconen, glas en staal kunnen veel hebben. Poreuze materialen zoals TPE en jelly houden glijmiddel, zeep en bacteriën makkelijker vast, dus die vragen om zachter wassen en zorgvuldiger drogen, en het is slim om ze eerder te vervangen.
| Materiaal | Wassen met | Uitkoken | Uit de buurt van |
|---|---|---|---|
| Massief siliconen, zonder motor | Lauw water en zeep zonder parfum | Ja, als de fabrikant het toestaat | Alcohol, siliconen glijmiddel |
| Glas, roestvrij staal | Lauw water en zeep | Ja, als de fabrikant het toestaat | Plotseling heet en koud bij glas |
| TPE, TPR, jelly | Lauw water en milde zeep, voorzichtig | Nee | Warmte, alcohol, lang laten weken |
| Hard plastic (ABS) | Lauw water en zeep | Nee | Agressieve schoonmaakmiddelen |
| Alles met een motor | Vochtige doek en zeep, volgens de waterklasse | Nooit | Onderdompelen als het alleen spatwaterdicht is |
Speeltjes met een motor zijn een geval apart. Een waterdicht speeltje, meestal met een aanduiding zoals IPX7, mag net als elk ander onder de kraan. Een spatwaterdicht speeltje krijg je schoon met een vochtige doek met zeep en daarna een schone vochtige doek, en de oplaadpoort blijft droog. Staat er in de handleiding niets over water, behandel het speeltje dan als spatwaterdicht.
Wat je nooit moet doen
- Alcohol op siliconen. Het droogt het oppervlak uit, en bij regelmatig gebruik wordt het ruw en kan het scheuren.
- Iets met elektronica uitkoken. Motor, batterij, oplaadpoort: warmte maakt het allemaal kapot, en de afdichtingen begeven het als eerste.
- Huishoudelijke schoonmaakmiddelen en bleek. Te agressief voor materialen die gevoelige huid raken, en resten spoel je er moeilijk helemaal af.
- De vaatwasser, tenzij de fabrikant zwart op wit zegt dat het mag. Het vaatwasmiddel is agressief en de warmte is ongelijk.
- Siliconen glijmiddel op een siliconen speeltje. Dit gaat niet over schoonmaken, maar het verpest meer toys dan alle andere fouten samen. Welk glijmiddel wel past, staat op de pagina glijmiddel en toys.
Wanneer uitkoken zin heeft
Uitkoken is voor massief siliconen zonder iets erin, glas en roestvrij staal, en alleen als de fabrikant het toestaat. Een paar minuten in kokend water is genoeg. Het is een grondige beurt als je een speeltje met een nieuwe partner deelt of als het lang heeft stilgelegen, geen ritueel voor na elk gebruik. Glas vraagt om voorzichtigheid met temperatuurverschillen: leg het in koud water en warm het samen op, in plaats van een koud speeltje in een pan met kokend water te laten vallen.
Drogen en bewaren
Toys die in een la tegen elkaar aan liggen, zijn het probleem dat niemand opmerkt tot het te laat is. Zachte materialen die wekenlang tegen elkaar drukken, kunnen zacht en plakkerig worden en kleur van elkaar overnemen, vooral siliconen en TPE. Een zakje per speeltje lost het op, en het katoenen of linnen zakje dat vaak in de doos zit, is precies daarvoor bedoeld.
Houd toys uit direct zonlicht en weg van warmte. Haal bij een speeltje dat een tijd niet gebruikt wordt de batterijen eruit, en laad oplaadbare speeltjes om de paar maanden even bij, zodat de accu niet helemaal leegloopt. Een speeltje dat lang in de la heeft gelegen, krijg je voor gebruik nog even een wasbeurt, ook als het schoon was toen het erin ging.
Waar je op let in Nederland
Glijmiddel en speeltjes vallen onder verschillende regels. Glijmiddel is in de Europese Unie meestal een medisch hulpmiddel met CE-markering, terwijl de meeste speeltjes gewone consumentenproducten zijn: het materiaal op de doos is dan het woord van de fabrikant zelf. “Body safe” is geen beschermde term. Een duidelijke materiaalnaam zoals siliconen, glas of roestvrij staal zegt veel meer dan welk bijvoeglijk naamwoord ernaast ook.
Een toy cleaner in sprayvorm kost bij drogisterijen zoals Kruidvat en Etos en bij grote webshops meestal zo'n 8 tot 15 euro. Handig op reis, maar thuis doen zeep zonder parfum en lauw water hetzelfde werk. Twijfel je nog over het glijmiddel zelf, begin dan bij glijmiddel kiezen; alle pagina's uit deze reeks vind je bij de gidsen voor stellen.
Liever spelen dan poetsen? De spellen voor koppels werken direct in de browser, zonder installatie en zonder account.
Veelgestelde vragen
Mag ik een siliconen speeltje schoonmaken met alcohol?
Liever niet. Alcohol droogt siliconen uit: als je er regelmatig mee afneemt, verliest het oppervlak zijn gladheid, wordt het ruw en kan het na verloop van tijd scheuren. Lauw water en zeep zonder parfum is alles wat siliconen nodig heeft.
Welke toys mag je uitkoken?
Alleen speeltjes van massief siliconen zonder motor, batterij of elektronica, plus glas en roestvrij staal, en alleen als de fabrikant het toestaat. Alles wat trilt of oplaadt, mag nooit in kokend water.
Hoe vaak moet ik een speeltje wassen?
Na elk gebruik, en nog een keer voor het volgende gebruik als het een tijd in de la heeft gelegen. Opgedroogd glijmiddel wordt plakkerig en trekt stof aan, dus meteen wassen is makkelijker.
Waarom moet je toys apart bewaren?
Zachte materialen kunnen na lang contact met elkaar zacht en plakkerig worden, vooral siliconen en TPE. Een eigen zakje per speeltje lost dat helemaal op.
Heb ik een speciale toy cleaner nodig?
Niet echt. Een spray is handig op reis, maar thuis doen zeep zonder parfum en lauw water hetzelfde. In Nederland kost zo'n spray meestal ongeveer 8 tot 15 euro bij drogisterijen en webshops.